Döngüsel yol ekonomisi

Yol yapım sektöründe yer alan firmalar, malzeme ve alternatif yakıtlar söz konusu olduğunda en başta sürdürülebilirliği düşünüyor. Katherine Weir, net sıfıra yolculuğun devam ettiğini belirterek ekipman ve teknolojideki gelişmelerin ilerlediğini bildiriyor. Yol yapım sektörü, dünya çapındaki hükümetlerin yeni yollara ve bunların bakımına yüz milyarlarca dolar yatırım yaptığı en yoğun sektörlerden biri olarak görülüyor. Sektörün en büyük üreticilerinden birinin CEO'su, bazı bölgelerde diğerlerinden daha büyük bir büyüme görülmesine rağmen bu güçlü talebin gelecekte de devam edeceğini düşünüyor.

Wirtgen Group CEO'su Dr. Volker Knickel, "Yol inşaat sektörünün geleceği, şu anda sabit kalacak gibi görülüyor, ancak hükümetin altyapıya yönelik yatırım programı sayesinde ABD'deki yol segmentinde de güçlü bir talep olduğunu fark ediyoruz. Hükümetin teşvik paketleri başlatmasından bu yana Çin'de toparlanma işaretleri hissediliyor. Hindistan pazarı, bu yıl güçlü bir performans sergiledi ve bu eğilimin 2024'te de devam etmesi bekleniyor" dedi.

Çeşitli piyasa koşulları

Volker Knickel, Latin Amerika pazarında, özellikle de Brezilya'da iyi bir gelişme olduğunu söylüyor. Ancak Avrupa'da yol yapım şirketleri, yol inşaat maliyetlerinin artması ve jeopolitik nedenlerden dolayı tereddüt edilmesi gibi nedenlerle yatırım yapma konusunda hala isteksiz davranıyor. Knickel, “Yol yapım projelerinin Wirtgen Group'un yenilikçi, ekonomik ve sürdürülebilir teknolojileriyle hızlı, ekonomik ve sürdürülebilir bir şekilde gerçekleştirilebileceğine inanıyoruz. Müşterilerimiz, bizimle karlı bir şekilde çalışabiliyor ve bu sayede yeni ekipman yatırımını da teşvik ediyoruz” sözlerini kaydetti. Cemex, dünya genelinde yol inşaatı konusunda yerel makamlar ve hükümetlerle birlikte çalışıyor. Firma, bu nedenle sektör hakkında yorum yapmak için iyi bir konuma sahip. Cemex EMEA, Şehirleşme Çözümlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marcelo Catala şunları söylüyor: "EMEA bölgemizde; İngiltere, İspanya, Polonya, Hırvatistan, Mısır ve BAE'de asfaltlama operasyonlarını yürütüyoruz. Operasyonumuzun özellikle önemli bir kısmı, çeşitli asfalt çözümleri sunduğumuz İngiltere'yi de kapsıyor. Son dönemdeki önemli projeler arasında, karbon nötr asfalt ürünümüz Vialow Zero'nun sağlanması amacıyla karbon oranının azaltılmasını ve yolların yeniden kaplanması programındaki Liverpool İl Konseyi ile ortaklığın kurulması yer alıyor. Bu yılın başlarında İspanya'da A33 otoyolunun son bölümü için Cemex'in Vertua çimentosu tedarik edildi. Murcia'daki Blanca belediyeleri ile Valensiya'daki Fuente la Higuera belediyeleri arasında uzanan A33 otoyolunun 16 kilometrelik bölümü, İspanya'nın en yenilikçi ve sürdürülebilir otoyolu olmayı hedefliyor. Çözüm, Ulusal Ulaştırma Bakanlığı tarafından seçilen, iki katman halinde inşa edilen betonarme bir kaplamaydı; çünkü bu; kaldırımın tüm yaşam döngüsü boyunca en ekonomik olanını oluşturuyordu. Bu kaplamalar, genellikle 50 yıl ve hatta daha uzun ömür sunmasına rağmen, 30 yıllık bir kullanım ömrüne sahip” diye konuştu. Ammann'da MarCom Ağır Sıkıştırma, Hendek Silindirleri ve Hafif Tandem Silindirler Uzmanı Klara Entlerova, Kovid ile ilgili kısıtlamaların sona ermesinden bu yana talebin küresel olarak sürekli yüksek olduğunu söylüyor. Entlerova, "Bu artan talep, hükümetin yeni yol projelerine yaptığı yatırımlar ve mevcut altyapının bakımı da dahil olmak üzere çeşitli faktörlere bağlanabilir. Pandemi, çeşitli sektörleri önemli ölçüde etkiledi, ancak bu değişime rağmen yol inşaatı sektöründe kayda değer bir iyileşme de gözlemledik. Bu da hizmetlerimize yönelik sürekli yüksek talebe katkıda bulundu" ifadelerini kullandı.

ABD merkezli beton kaplama teknolojisi şirketi GOMACO'nun Mühendislik, Araştırma ve Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Scott Pedersen, son birkaç yılda; kaldırım taşları, döşeme makineleri, tekstüre ve kürleme makinelerine olan talebin arttığını söylüyor.

Çağımızın sorunu olan iklim değişikliğine inşaat sektörü de çözümlerini sunuyor

GOMACO’nun, emisyonların azaltılmasının ileriye dönük önemli bir faktör olmaya devam edeceğine inandıklarını bildiren Scott Pedersen, “Dünyanın ilk tam elektrikli kaldırım makinesi olarak CC-1200e'yi piyasaya sürdük. CC-1200e; sıfır egzoz emisyonuna, azaltılmış titreşime ve sıfır motor gürültüsüne izin veren 48 volt DC lityum iyon pil paketiyle çalışıyor” açıklamalarını yaptı. Marcelo Catala, sürdürülebilirliğin ve emisyonların öneminin arttığı konusunda hemfikir olduğunu dile getirerek, "Geçtiğimiz birkaç yılda, birçok ürün alanında çalışan küresel bir inşaat malzemeleri şirketi olarak, sürdürülebilirliğe her zamankinden daha fazla önem verildiğini gördük. İklim eyleminin çağımızın en büyük sorunu olduğuna ve inşaat sektörünün bu çabada oynayacağı net bir rol olduğuna inanıyoruz" diye ekledi. Cemex'in, 1990 senesinden 2030 yılına kadar çimentolu malzeme tonu başına yüzde 47 karbon azaltımına ulaşmak için küresel bir hedefi bulunuyor. İklim eylemi stratejisini içeren 'Gelecek Eylemde' programı hakkında detaylar paylaşan Catala, "Bu eylem, küresel portföyümüzde karbon emisyonlarının 1990'dan bu yana yüzde 30, Avrupa'da ise yaklaşık yüzde 41 oranında azalmasıyla sonuçlandı. Küresel olarak yüzde 35'lik bir alternatif yakıt ikame oranına ulaştık ve bunu geliştirmek için iş genelinde yatırımlar gerçekleştirdik. İki yıl içinde spesifik emisyonları yüzde 9 oranında azalttık; bu azalmanın geçmişte başarılması on yıldan fazla sürdü" diyor.

Emisyonların azaltılması

Yeni teknolojiyle verimli motorlar üretiliyor

Entlerova, emisyon azaltımının Ammann için giderek daha önemli hale geldiğini açıklıyor: “Bu konuyu çeşitli cephelerde ele alıyoruz. Öncelikle verimli motor ve teknolojilerin kullanılmasını sağlıyoruz; ikincisi, üretkenliği artıran çeşitli çözümler planlıyoruz.” Ecodrop, yakıt verimliliği de dahil olmak üzere Ammann ürün yelpazesinde yürütülen projeyi kapsıyor. Şirket ayrıca daha düşük sıvı seviyeleri gerektiren, doğal kaynaklardan tasarruf sağlayan ve ortaya çıkan atık malzemeleri büyük ölçüde azaltan makineler de tasarlıyor. Entlerova şöyle diyor: "Tescilli Ammann Sıkıştırma Uzmanı (ACE) sistemi bir seçenek olarak mevcut. Sistem, operatörler için sıkıştırma işleminin kolayca izlenmesine olanak tanıyor ve onların sıkıştırma sürecini kontrol etmelerine yardımcı oluyor. Daha az geçişte sıkıştırma hedeflerini karşılıyor, bu da daha az yakıt ve emisyon sağlıyor."Ammann'da elektrik gibi alternatif enerji kaynaklarının yanı sıra atıklardan elde edilen bir biyoyakıt olan hidro işlemden geçirilmiş bitkisel yağ (HVO) kullanımı da bekleniyor. Entlerova, "HVO, Ammann makineleri için onaylandı. Bu, net sıfır hedeflerine doğru hızlı ve kolay bir adımı gösteriyor. Hiçbir ek maliyet olmaksızın gaz, karbon emisyonlarını yüzde 90'a kadar azaltıyor. HVO, yenilenebilir dizel olarak sınıflandırılıyor” diye konuştu. Biyoyakıt, aynı zamanda Liebherr makinelerinin çoğunda da kullanılabiliyor. Liebherr-Werk Ehingen, eylül 2021'den bu yana mobil ve paletli vinçlerine yalnızca HVO ile yakıt sağlıyor. Üretim devi, elektriğin yalnızca yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilmesi durumunda HVO üretiminin iklim açısından nötr olduğunu söylüyor. Ayrıca fosil dizel yakıtla çalışan bir makineye göre daha az emisyon üretiyor. Wirtgen, HVO’yu sektör emisyonlarını azaltma mücadelesinde önemli bir araç olarak görüyor. HVO gibi geçiş yakıtları, kısa ve orta vadede şantiyelerin karbonsuzlaştırılmasında önemli bir rol oynuyor. Dr. Knickel, dizel motorların yıllarca piyasada kalacağını ancak mevcut olduğu takdirde alternatif fosilsiz yakıtların da çalışabileceğini öngörüyor.

Teknoloji odaklı sürdürülebilirlik

Sürücüsüz araçlar tarımda yer alıyor; peki yol yapımında teknik olarak bu mümkün olabilir mi? Dr Knickel, yol yapım inşaatlarındaki otonom örnekleri şu şekilde açıklıyor: "Bunun gerçekleştiği örnekler arasında, beton güvenlik bariyerleri veya trafik adalarının etrafındaki bordürler gibi profillerin otomatik olarak döşenmesine olanak tanıyan Wirtgen AutoPilot 2.0 bulunuyor. Diğer bir örnek ise, geri dönüşümcülerin veya toprak stabilizatörlerinin önceden belirlenmiş bir referans şeridine göre yönlendirilmesine olanak tanıyan yeni Wirtgen AutoTrac otomatik direksiyon sistemi.” Ancak CEO, bu teknolojinin; operatörün yerini almak değil, işini daha iyi yapmalarını sağlamak olarak tanımlıyor. Trimble geçtiğimiz günlerde tam otonom toprak kompaktörünün ilk testini canlı bir şantiyede tamamladığını duyurdu. Otonom kompaktörler için Trimble, Hafriyat Tesviye Kontrol Platformu, Kuzeydoğu British Columbia, Kanada'daki Barış Nehri üzerindeki Site C Temiz Enerji Projesinde; Dynapac CA 5000 toprak kompaktörü üzerinde test yapıldığını bildirdi. Bunun, endüstrinin canlı bir inşaat sahasında tamamen otonom bir kompaktöre yönelik ilk halka açık testlerinden biri olduğu söyleniyor. Trimble CCS900 sıkıştırma kontrol sistemi, kompaktör filosuyla birlikte çalışarak 37 saatlik sıkıştırma çalışmasını tamamladı. Operatörlü ve operatörsüz tüm makinelerden gelen veriler, kayıt sistemi olarak kullanılan Trimble WorksOS yazılımı kullanılarak iletildi. Trimble İnşaat Hafriyat Endüstrisi Direktörü Cameron Clark, şunları söyledi: "Site C projesi, gelecekte bunun gibi büyük altyapı projelerine getireceği maliyet ve güvenlik avantajları nedeniyle tam otonom toprak sıkıştırıcının canlı testine başlamak için mükemmel bir yerdi."

Ammann için elektrifikasyon, yol inşaat ekipmanlarındaki yeni teknolojinin anahtarını oluşturuyor. Üretici tarafından eMission, ekipmanına entegre edilmiş çevre dostu bir çözüm olarak tanımlanıyor. Avantajlar arasında; sıfır emisyon, azaltılmış bakım maliyetleri sayesinde artan kar, geniş pil kapasitesi ve titreşim çözümü nedeniyle yüksek performansın olduğu söyleniyor. Cemex'in kentleşme çözümleri işletmesi, modern kentleşmenin zorluklarının aşılmasına yardımcı olmak için yenilikler yapıyor. Catala, "Avrupa çapında yol kaplama operasyonlarımızda kullanılan yeni çözümlerin geliştirilmesine yoğun yatırım yapıyoruz" diyor. Şirketin Ventura markasını taşıyan ürünlerin, karbonu asfalta kilitleyen yeni biyo-bileşenli bağlayıcı ile düşük karbonlu asfalt yeniliği gibi sıkı sürdürülebilir kriterleri karşılaması gerekiyor. Catala şöyle açıklıyor: "Bu, geleneksel bitümle karşılaştırıldığında; bitümün karbon ayak izi 250 kilogram karbona kadar azalıyor ve asfalttaki karbon miktarını üçte bir oranına indiriyor. Çözüm, asfaltın performans özelliklerinden ödün vermeyecek şekilde bitüm uyumluluğunu sağlamak üzere tasarlanmış biyojenik bileşenlerin eklenmesini içeriyor. Sonuçta, yakalanan biyo-karbon korunurken geri dönüştürülebilen bir asfalt ortaya çıkıyor.” 

Sektörde net sıfır hedefi

Pek çok farklı faktörün etkili olduğu bir ortamda geleceğe dair tahminlerde bulunmanın zorluğundan bahseden Entlerova, "Mevcut eğilimler, çeşitli endüstrilerde dijitalleşme ve elektrifikasyona sürekli olarak odaklanıldığını gösteriyor. Ancak teknolojideki belirli yönler ve atılımlar çok sayıda değişkene bağlı olacak ve bu da hangi biçimleri alabileceğini kesin olarak belirtmeyi zorlaştıracak" ifadelerini kullandı. Cemex için geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını geliştirmek ve üretim sürecinde karbon ayak izini azaltmak çok önemli. Bu konuda görüşlerini açıklayan Marcelo Catala, "Bir işletme ve daha geniş bir sektör olarak net sıfıra ulaşmak istiyorsak, devam eden inovasyonun çok önemli olacağını düşünüyoruz. Çevresel sürdürülebilirlik için döngüsel bir ekonomi şart. Atık malzemeler; paha biçilmez çözümlere dönüştürülüyor ve diğer çevresel faydaların yanı sıra karbon emisyonları da azaltılıyor” sözlerini dile getirdi.

Teknoloji tarafsızlığı emisyonları azaltıyor

Liebherr Grubu danışmanlık firması Frontier Economics, çeşitli tahrik teknolojileriyle donatılmış tipik inşaat makinelerinin sera gazı emisyonlarının yaşam döngüsü analizini gerçekleştirdi. Uzmanlar, üretimden işletmeye ve makinelerin geri dönüşümüne dek ne kadar karbon emisyonu ortaya çıktığını belirledi. Çalışmada üç tür inşaat makinesi incelendi.(Mobil vinçler, kamyon mikserleri ve tekerlekli yükleyiciler) Toplanan verilerden de anlaşılacağı üzere bu üç tip makine, farklı performans gereklilikleri nedeniyle emisyonları mümkün olduğu kadar azaltmak için farklı tahrik teknolojilerine ihtiyaç duyuyor. Elektrikli tahrikler, şarj için yüzde 100 yenilenebilir elektrik kullanmaları koşuluyla, kamyon mikserleri emisyon azaltımlarına en büyük katkıyı sağlıyor. Mobil vinçler için, suyla işlenmiş bitkisel yağ (HVO) ile yapılan işlemler en büyük tasarruf potansiyelini gösteriyor. HVO'nun örneğin bitki ve gıda atıklarından üretilme sertifikasına sahip olması ve palm yağı içermemesi önemli. Tekerlekli yükleyiciler ise yenilenebilir elektrikle şarj edilmiş akülü elektrikli tahrikle veya e-yakıtlarla çalıştırılmalı.